Zum Verkauf: Grundstück auf Schwanenwerder

Mijn oog viel op een klein artikeltje in de Berliner Zeitung van 8 mei 2010:

Ulrich Paul

Der Liegenschaftsfonds des Landes Berlin hat am Freitag das Bieterverfahren zum Verkauf des ehemaligen Grundstücks der Wasserschutzpolizei auf Schwanenwerder gestartet. Bis zum 12. Juli können Interessenten ihre Angebote für das 2300 Quadratmeter große Areal an der Inselstraße 8 einreichen. “Mit dieser Immobilie bringen wir eine wahre Rarität auf den Markt, die auch international auf großes Interesse stoßen dürfte”, sagte der Chef des Liegenschaftsfonds, Holger Lippmann. (ulp.)

Schwanenwerder associeerde ik nu niet meteen met de Wasserschutspolizei.
En Inselstraße 8, was dat niet de voormalig woonstede van Nazi-propagandaminister Joseph Goebbels?

In 1935 kocht Joseph Goebbels het huis Inselstraße 8/10 ver onder de marktprijs van de bankier (Deutsche Bank) en latere Duitse ambassadeur in Griekenland Oskar Schlitter, die daarna met zijn vrouw (de geboren baronesse von Freiberg-Eisenberg-Üxküll, maar als toneelspeelster en zowel Miss Germany als Miss Europa beter bekend onder haar artiesennaam Daisy d’Ora) zijn intrek nam in het in  Slot Offenstetten.

Goebbels vermaakte zich overigens best op de Inselstraße. In 1936 begon hij een affaire met de slechts drie huizen verderop wonende Tsjechische actrice Lída Baarová. Toen Goebbel’s vrouw hier in 1938 achter kwam beklaagde deze zich bij huisvriend Adolf Hitler – tevens pleegvader van Goebbels’ zes kinderen – die Lída Baarová hierop prompt tot persona non grata verklaarde. Lída Baarová week vervolgens noodgedwongen uit naar haar geboorteplaats Praag.

Niet ver van Goebbels’ huis was in de zomer van 1937 in een toenmalige fabrikantenvilla aan Inselstraße 38 door Reichsfrauenführerin Gertrud Scholtz-Klink namens Deutsche Frauenwerk e.V. een Reichsbräuteschule gesticht (foto hieronder). Daar werden cursussen in naaien, poetsen, koken, huishouding en verzorging gegeven, die de toekomstige bruiden van de Nazi’s tot goed huisvrouw en moeder moesten opvoeden.

Het moeten voor Goebbels mooie tijden zijn geweest. In 1938 nam hij immers ook het leegstaande, naastgelegen pand van de geëmigreerde joodse bankier Samuel Goldschmidt (Hofbankhaus Gebr. Goldschmidt) in bezit, nadat deze niet langer reageerde op Goebbel’s “koopaanbiedingen”. Hij liet dit huis pompeus verbouwen en hield er grootse feesten, die werden opgeluisterd door Nazi-prominenten als Albert Speer, Ernst Udet en Theodor Morell.

Albert Speer, de “Generalbauinspektor für die Reichshauptstadt” hoefde overigens niet ver om de feestjes van zijn vriend Goebbels bij te wonen. In 1939 had deze immers barones Goldschmidt-Rothschild gedwongen een onbebouwde kavel aan Inselstraße 7 voor het hele bedrag van wel 150.000 Reichsmark aan hem te verkopen. Hij bouwde er een boothuis.

Die andere feestganger, Theodor Morell – Hitler’s lijfarts – woonde overigens ook vlakbij. Toen Hitler last had van maagproblemen, winderigheid en huiduitslag op beide benen beloofde hij Morell een huis, wanneer deze hem van zijn klachten kon afhelpen. Toen Hitler zich na negen maanden weer helemaal fit voelde beloonde hij Morell niet alleen met VIP-kaarten voor de Reichsparteitag in Neurenberg in september 1937, maar kwam hij ook zijn eerdere belofte na. In het kader van de “Arisierung” kon Morell voor een prikje een riant huis van joodse bankdirecteur Georg Salomonsohn (die later zijn naam zou veranderen in Georg Solmssen), zoon van de oprichter van het Disconto-Gesellschaft Adolph Salomonsohn, kopen: Inselstrasse 24/26. Morell kreeg daarvoor een lening van 200.000 Reichsmark, die twee jaar later werd omgezet in een gift.
Van diezelfde Georg Salomonsohn kocht de Reichskanselarei in 1939 het naastgelegen pand, waarvan het de bedoeling was dat Hitler daar zou gaan wonen, maar zover is het nooit gekomen.

In 1942 werd op Inselstraße 8/10 een (mislukte) aanslag op Goebbels gepleegd.
Deze gebeurtenis en de voortdurende dreiging van bombardementen op de Nazi-woningen in Schwanenweder deed Goebbels uiteindelijk besluiten om in augustus 1943 naar Lanke bij de Bogensee te verhuizen.

In 1945 werd Schwanenweder door de Russen bezet, maar bij de latere besprekingen aan de Amerikanen toegewezen. Zo kwam het dat de opperbevelhebber van de Amerikaanse bezettingstroepen, Dwight Eisenhower, zijn hoofdkwartier in de woning op Inselstraße 16 kon inrichten. Later trok generaal Lucius D. Clay in dat pand, van waaruit hij bij de Russische blokkade van Berlijn onder meer de beroemde “Luftbrücke” organiseerde.

Goebbels’s Villa werd gesloopt. Later huisde op die plek de door Shepard Stone in 1974 opgerichte tak van het Aspen Institute, waar zakelijke bijeenkomsten om kennis op te doen van de Amerikaanse politiek, economie en cultuur werden gehouden (foto hierboven).

Vandaag de dag is Schwanenwerder weer wat het van oudsher was: een van de meest exclusieve wijken in Berlijn. Zo onbekend, dat zelfs de buschauffeur, die er toch verschillende keren per dag langskomt, het bestaan van het eiland niet kent. De enorme smeedijzeren poorten van de villa’s vermelden geen namen. Als je geluk hebt zie je slechts de dure auto’s van de mensen die er schijnen te wonen.

Dus zoekt u nog een huis in een historische omgeving en houdt u van rust en privacy?
Doe dan zeker een bod op Inselstraße 8, de voormalige woonstede van Goebbels.

Dat kan nog tot 12 juli 2010. Hier.
Een impressie van Schwanenwerder vindt u hier.

Advertisements

2 Reacties

  1. Bedankt en proficiat voor de zeer interessante posting over Schwanenwerder.

  2. Mooi Artikel Carel 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: